Nitowanie

?nitowanie było podstawowym sposobem łączenia ze sobą dziesiątków tysięcy ogniw wykonanych z drutu, z których składała się kolczuga, czyli najwcześniejszy rodzaj zbroi używanej przez rycerstwo.
Technika nitowania należy do najstarszych metod tworzenia nierozerwalnych połączeń między dwoma elementami. Rzemieślnicy nitowali poprzez dobijanie (doszczelnianie) nitów za pomocą ciężkiego przedmiotu (młotka). Wraz z postępującą rewolucją techniczną nitowanie nabierało coraz większego znaczenia. Najpierw za pomocą młotka i stempla nitującego robotnicy ręcznie wbijali nity. W późniejszym okresie proces nitowania przejęły prasy. Kolejnym ulepszeniem było wynalezienie specjalizowanych maszyn nitujących.
Nitowanie ma na celu wykonanie trwałego, mocnego i szczelnego połączenia (blachy zbiorników i kotłów, belek mostowych, wiązarów dachowych, niektórych części maszyn itp.) lub połączeń przegubowych (połączenia dźwigniowe, części narzędzi itp.). Połączenia nitowane są stosowane do łączenia szerokich, leżących na sobie blach, do zespalania części z materiału nienadającego się do spawania lub zgrzewania oraz gdy części nie powinny się paczyć (paczenie spawalnicze).
Nit składa się z walcowego sworznia zwanego trzonem oraz łba stanowiącego z trzonem jedną całość. Rozróżnia się następujące połączenia nitowane:
-połączenia stałe (przenoszące siły) w konstrukcjach stalowych budynków, w budowie żurawi i mostów,
-stałe i szczelne połączenia w budowie kotłów,
-połączenia sczepne pokryć blaszanych w budowie pojazdów.
Nity mają różnorodne kształty, a według wykonania sworznia nitu rozróżnia się nity:
- pełne z pełnym sworzniem,
- z łbem kulistym
- z łbem stożkowym
- z łbem grzybkowym Nity drążone i nity rurowe z pustym sworzniem,
- z łbem stożkowym
- z łbem walcowym Nity rurkowe z łbem płaskim
Nity zrywalne: aluminiowe, stalowe, miedziane, kwasoodporne,
Nity „ślepe” (jednostronnie zamykane),
Nity specjalne
- nitokołki z łbem kulistym
- nitokołki i nitonakrętki.
W procesie nitowania używa się kilku narzędzi, w tym niektórych o nietypowych nazwach. Narzędziem podstawowym, wbijającym jest zazwyczaj młotek. Zagławiacz ? służy do kształtowania łba nitu, a dociągacz; do dociągnięcia nitu.
Wykonanie połączenia nitowego polega na wycięciu stemplem lub wywierceniu otworów nitowych w elementach łączonych, wstawieniu nitu w otwory i jego zamknięciu, tj. wykonaniu drugiego łba. Do otworów łączonych części zakłada się nit, którego łeb opiera się o przypór. Po oparciu łba nitu na przyporze, nakłada się dociskacz. Następnie mocnymi uderzeniami młotka w łeb dociskacza mocuje się blachy nitowane do siebie. Po zdjęciu dociskacza uderzeniami młotka kształtuje się zakuwkę i wykańcza ją nagłówniakiem.
Nitowanie może być wykonywane na zimno (stosowane przy nitach o średnicy do 10 mm, niekiedy do 20 mm) lub na gorąco (przy nitach o średnicy powyżej 10 mm), ręcznie bądź mechanicznie.
Złącze nitowe odznacza się wysokim napięciem wstępnym, znaczną podatnością i stosunkowo niską temperaturą procesu technologicznego. W połączeniu tym nie występują naprężenia własne, co umożliwia łączenie różnych materiałów. Do wad nitowania zalicza się jego nierozłączność, osłabienie łączonych elementów przez wiercenie otworu, trudności konstrukcyjne, trudności z uzyskaniem szczelności oraz pracochłonność.
Nitownice ręczne – mogą pracować w dowolnym położeniu i służą do wykonywania połączeń nitowych w konstrukcjach przestrzennych takich jak stelaże, osłony, obudowy. Nitownice pneumatyczne – są efektywnym rozwiązaniem dla punktu obsługi. Są stosowana tam gdzie potrzebne jest jakościowe, estetyczne i szybkie nitowanie na przykład okładzin hamulcowych, tarcz sprzęgieł, a nawet małe dociski sprzęgłowe.

Tagi: , , , ,

Podobne